Restoran Açarken Gerekenler: 60 Günlük Teknoloji Kontrol Listesi
Kısa cevap: Restoran açarken teknoloji işi açılıştan yaklaşık 60 gün önce başlar: önce mali ve yasal çerçeve (yazar kasa, e-belge), sonra adisyon ve donanım, ardından QR menü ve sadakat, son iki haftada menü girişi ve personel provası. Bu yazıdaki takvim, bütçe tablosu ve donanım listesi açılış gününe sürpriz bırakmamak içindir.
Restoran açmak, mutfak ve salon kadar sistemleri de açmaktır. Kasa çalışmazsa mutfak çalışmaz, mutfak çalışmazsa servis durur. Ne yazık ki teknoloji kararları çoğu zaman en geç, en acele verilen kararlardır: "Açılışa üç gün var, bir adisyon programı bulalım."
Bu yazı, açılış öncesi teknoloji işini 60 günlük bir takvime böler. Hangi karar ne zaman verilmeli, hangi kalem kimden alınır, bütçe tablosu nasıl kurulur, hangi donanım gerekir ve personel nasıl hazırlanır, hepsini bulacaksınız. Ürün örnekleri Liya ekosisteminden verilmiştir; ama çerçeve, hangi sağlayıcıyı seçerseniz seçin geçerlidir.
Mevzuat tarafında (yazar kasa, e-Fatura/e-Arşiv, e-Adisyon, KDV, alerjen bildirimi) kesin hüküm vermiyoruz; güncel durumu GİB'den ve mali müşavirinizden doğrulayın.
Teknoloji ekosistemi: neler gerekir?
Bir restoranın teknoloji yığını genelde şu katmanlardan oluşur.
| Katman | Ne işe yarar? | Liya karşılığı |
|---|---|---|
| Adisyon (POS) | Masa, sipariş, mutfak, ödeme, stok, rapor | Liya Adisyon |
| Yazar kasa (ÖKC) ve e-belge | Mali fiş, fatura | Cihaz bayisi + entegratör; Liya Adisyon fiş kuyruğu ve Paraşüt bağlantısı |
| Dijital menü | QR ile menü, çok dil, alerjen | LiyaQR |
| Sadakat | Tekrar gelen müşteriyi ödüllendirme | Liya Sadakat |
| Barkodlu satış (varsa) | Paketli ürün, şarküteri, tezgah | Liya Market |
| Donanım | Tablet, yazıcı, çekmece, ağ | Üçüncü taraf |
| Altyapı | İnternet, yedek hat, elektrik | Operatör |
| Pazaryerleri (varsa) | Paket servis siparişi | Platform onayına bağlı |
Hepsini aynı anda kurmanız gerekmez. İlk gün zorunlu olanlar: adisyon, yazar kasa, yazıcılar, internet. QR menü ve sadakat ilk ay içinde eklenebilir; ama menü içeriğini baştan hazırlamak iki katmanda da zaman kazandırır.
60 günlük takvim
Aşağıdaki takvim, masalı servis yapan bir restoran için örnektir. Kafe veya paket ağırlıklı işletmede bazı adımlar kısalır.
| Dönem | Odak | Çıktı |
|---|---|---|
| 60-50. gün | Karar ve çerçeve | Mali müşavir görüşmesi, bütçe, kısa liste |
| 50-40. gün | Seçim ve sözleşme | Adisyon programı ve donanım kararı |
| 40-30. gün | Altyapı ve sipariş | İnternet, yazar kasa, yazıcı ve cihaz siparişi |
| 30-20. gün | Kurulum ve menü | Programın kurulması, menünün girilmesi |
| 20-10. gün | Bağlantılar | QR menü, sadakat, e-belge, yazıcı testleri |
| 10-3. gün | Eğitim ve prova | Personel eğitimi, deneme servisi |
| Son 2 gün | Kapanış testi | Gün sonu provası, yedek plan, açılış |
60-50. gün: Karar ve çerçeve
- Mali müşavirle oturun. Yazar kasa yükümlülüğünüz, e-Fatura/e-Arşiv/e-Adisyon durumunuz, hangi entegratörle çalışmanız gerektiği. Cevapları yazın.
- İş modelini netleştirin. Masalı servis mi, tezgah mı, paket mi, hepsi mi? Cihaz sayısı ve program özellikleri buna bağlı.
- Bütçe iskeletini çıkarın. Aşağıdaki bütçe tablosunu doldurun.
- Kısa liste yapın. İki-üç adisyon programı. Karşılaştırma için 25 kriterlik kontrol listesi işinizi kolaylaştırır.
50-40. gün: Seçim ve sözleşme
- Demo ve deneme yapın. Kendi menünüzün bir bölümünü yükleyip aynı senaryoları her adayla deneyin.
- Fiyatın tamamını yazılı alın. KDV, periyot, kurulum, ek cihaz, entegratör bedeli. Fiyat kalemleri rehberi yardımcı olur.
- Sözleşme maddelerine bakın. Fiyat artışı, iptal, veri dışa aktarma, destek süresi.
- Programı seçin. Seçimi cihaz gereksinimlerine göre donanım kararına bağlayın.
40-30. gün: Altyapı ve sipariş
- İnternet hattını başlatın. Operatör kurulumu haftalar sürebilir. Ana hat ve yedek hat (mobil hat) planlayın.
- Yazar kasayı sipariş edin. Cihaz, bayi kaydı ve ÖKC'nin devreye alınması zaman alır. Adisyon programıyla uyumlu marka-modeli satıcıdan yazılı doğrulayın. Yazar kasa entegrasyonu rehberi bu kararı anlatır.
- Yazıcıları ve cihazları sipariş edin. Mutfak, bar, kasa yazıcıları; tabletler; para çekmecesi.
- Ağ planını çizin. Mutfak ve salon kapsama, yazıcılar için sabit IP.
30-20. gün: Kurulum ve menü
- Programı kurun. Hesap, şube, kullanıcılar, yetki rolleri.
- Masa planını girin. Salon bölgeleri, masa numaraları, kapasite.
- Menüyü girin. Excel/CSV ile yükleyin veya fotoğraftan oluşturun. Her ürün için fiyat, KDV oranı, kategori ve mutfak istasyonu.
- Reçeteleri başlatın. En çok satacak ürünlerle başlayın. Stok ve reçete rehberi sırayı anlatıyor.
- Yetkileri tanımlayın. Kim iptal edebilir, kim rapor görür, kim kasayı kapatır?
20-10. gün: Bağlantılar
- Yazıcı ve mutfak testi. Her istasyondan deneme fişi alın.
- Yazar kasa bağlantısı. Entegre veya elle mod; deneme fişi.
- e-Belge bağlantısı. Entegratör hesabını bağlayın, deneme faturası kesin (mali müşavirinizle).
- QR menü. Menüyü yayınlayın, masalara QR yerleştirin, alerjen ve dil ayarlarını kontrol edin.
- Sadakat. Kasada NFC etiketi veya QR konumu belirleyin, ödül eşiğini seçin.
- Pazaryerleri. Paket servis yapacaksanız platform onayı ve ürün eşlemesi için bu pencereyi kullanın; süreç sizin kontrolünüz dışında ilerler.
10-3. gün: Eğitim ve prova
- Rol bazlı eğitim. Garson, kasiyer, mutfak, müdür farklı ekranlar kullanır.
- Deneme servisi. Arkadaş ve aile ile gerçek bir akşam; sipariş, mutfak, ödeme, gün sonu.
- Kesinti provası. İnterneti kapatıp ne olduğunu görün. İnternet kesilince adisyon sistemi bu senaryoyu anlatıyor.
- Eksik listesi. Provada çıkan her aksaklığı not edin ve kapatın.
Son 2 gün: Kapanış testi
- Gün sonu provası. Kasa aç, birkaç satış yap, Z/gün sonu al. Gün sonu rehberi adımları verir.
- Yedek planı yazdırın. Elle sipariş fişi, yedek hat, destek telefonu.
- Yetkileri son kez kontrol edin. Açılış sabahı yeni kullanıcı eklemek zorunda kalmayın.
Bütçe tablosu
Aşağıdaki tablo bir çerçevedir. Rakamları kendi tekliflerinizle doldurun; hiçbir kalem için sabit fiyat vermiyoruz çünkü donanım ve operatör fiyatları sürekli değişir.
| Kalem | Tek seferlik | Yıllık / aylık | Not |
|---|---|---|---|
| Adisyon programı | Varsa kurulum | Yıllık veya aylık plan | KDV ve periyoda dikkat |
| Yazar kasa cihazı | Cihaz + kayıt | Servis / hat | Bayi teklifi |
| e-Fatura/e-Arşiv entegratörü | Varsa açılış | Abonelik / kontör | Mali müşavirle |
| Tablet / bilgisayar | Cihaz başına | Sayıyı rol bazlı belirleyin | |
| Fiş yazıcıları (mutfak, bar, kasa) | Yazıcı başına | Kağıt, rulo | Yazıcı sayısı istasyon sayısına bağlı |
| Para çekmecesi | Bir adet | Fiş yazıcısına bağlanabilir olmalı | |
| Ağ cihazları, kablolama | Bir kerelik | Kapsama planı | |
| İnternet ana hat | Kurulum | Aylık | Operatör |
| Yedek internet | SIM/modem | Aylık | Kesinti sigortası |
| QR menü | Menü hazırlama (varsa) | Aylık / yıllık | Plan limitlerine bakın |
| Sadakat | Etiket / QR | Aylık / yıllık | Deneme süresinden yararlanın |
| Eğitim ve prova | Personel saati | Deneme servisi gıda maliyeti | |
| Beklenmedik (%10-15 ayırın) | Eksik kablo, yedek cihaz |
Liya ürünlerinin güncel plan bilgisi
Aşağıdaki bilgiler repodaki plan sayfalarına dayanır; güncel tutar için ilgili fiyat sayfasına bakın.
| Ürün | Plan yapısı | Not |
|---|---|---|
| Liya Adisyon | Kafe, Restoran, Marka, Kurumsal (teklif) | KDV hariç, yalnız yıllık peşin; kurulum ücreti ve komisyon yok; 14 gün deneme, kart istenmez. Restoran ve üzerinde LiyaQR (Pro) dahil |
| LiyaQR | Başlangıç, Pro, Premium | Aylık liste ve yıllık indirim; 14 gün deneme; menüyü sizin yerinize hazırlama tek seferlik hizmet. KDV durumu için fiyat sayfasına bakın |
| Liya Sadakat | Aylık ve yıllık seçenek | 14 gün ücretsiz deneme; aylık ve yıllık KDV ifadeleri için sayfaya bakın |
Liya Adisyon fiyatlarına buradan ulaşabilirsiniz. Adisyon Restoran paketinde LiyaQR dahil olduğu için ayrıca QR menü aboneliği almanız gerekmeyebilir; ihtiyacınıza göre paket seçin.
Donanım listesi
Çoğu bulut adisyon programı tarayıcıyla çalışır. Yine de açılışta aşağıdaki listeyi masaya koyun.
| Donanım | Adet nasıl belirlenir? | İpucu |
|---|---|---|
| Kasa bilgisayarı veya tablet | Kasa noktası sayısı | Dokunmatik ekran hızlandırır |
| Garson cihazı (tablet/telefon) | Aynı anda çalışan garson sayısı | Şarj istasyonu unutulmasın |
| Mutfak ekranı veya mutfak yazıcısı | İstasyon sayısı | Isı ve yağ için uygun yazıcı |
| Bar yazıcısı/ekranı | Bar varsa | Ayrı istasyon |
| Kasa fiş yazıcısı | Kasa sayısı | Para çekmecesi bağlantısı |
| Para çekmecesi | Kasa sayısı | Yazıcıdan tetiklenen model |
| Yazar kasa (ÖKC) | Mevzuat ve kasa noktası sayısı | Marka-model uyumu |
| Müşteri ekranı | İsteğe bağlı | Sipariş doğrulama |
| Modem / erişim noktaları | Alan büyüklüğü | Mutfak ve salon kapsaması |
| Yedek hat (mobil) | Bir adet | Kesinti sigortası |
| UPS veya güç yedeği | Kritik cihazlar | Kısa elektrik kesintisi |
| Terazi, barkod okuyucu | Paketli ürün varsa | Market tezgahı için |
Yazıcı mantığı
Ağ yazıcılarının bulut yazılımla konuşması için çoğu zaman restoran ağında duran bir "yazıcı sunucusu" cihazı gerekir. Liya Adisyon'da bu rolü sürekli prizde duran bir Android tablet oynar; yazıcılara sabit IP verilmesi önerilir. Yazıcı sunucusu kapalıyken tarayıcının yazdırma diyaloğu yedek yol olarak kullanılabilir. Kendi kurulumunuzda yazıcı modeli ve ağ yapısını satıcıyla netleştirin.
Ekosistem: adisyon, QR menü ve sadakat nasıl birbirini besler?
Adisyon işletmenin omurgasıdır: siparişi, mutfağı, ödemeyi ve raporu yönetir. QR menü, müşterinin masada gördüğü yüzdür: fiyat değiştiğinde QR yeniden basılmaz, çok dilli menü ve alerjen etiketleri yayınlanır. Sadakat, müşteri geri gelsin diye kasada basit bir puan akışı sunar.
Üçünü aynı çatıdan alıyorsanız faydalar şunlardır:
- Menü tek yerden yönetilir; Adisyon'dan LiyaQR'a menü aktarılır.
- Masadan gelen sipariş onaylanınca adisyona düşer (Adisyon sayfasındaki anlatıma göre).
- Sadakatte müşteri uygulama indirmez; kasada NFC etiketine telefonunu yaklaştırır.
- Tek marka, tek destek noktası, tek fatura mantığı.
Ama bağımlılık da yaratmayın: her parçanın tek başına işe yarayıp yaramadığını kontrol edin. LiyaQR bağımsız da satılır.
Barkodlu paketli ürün, şarküteri veya kuruyemiş tezgahı da olacaksa barkod ve terazi odaklı Liya Market aynı altyapı mantığıyla çalışır; ayrı bir üründür.
Personel eğitimi: kim neyi öğrenmeli?
| Rol | Öğrenmesi gerekenler | Süre önerisi |
|---|---|---|
| Garson | Masa açma, sipariş, not, mutfağa gönderim, hesap isteme, bölme | Yarım gün + prova |
| Kasiyer | Ödeme türleri, parçalı ödeme, fatura isteği, iptal, gün sonu | Bir gün + prova |
| Mutfak | Mutfak ekranı, sipariş durumları, tükendi bildirimi | Yarım gün |
| Bar | İstasyon ekranı, hızlı sipariş | Yarım gün |
| Müdür | Raporlar, yetkiler, iptal onayı, stok, kasa kapanışı | Bir gün |
Garson cihazı kullanımı için garson tableti ile sipariş alma yazısına, mutfak tarafı için mutfak ekranı (KDS) nedir yazısına bakın.
Eğitim ilkeleri
- Gerçek menüyle eğitin. Örnek menü yerine kendi ürünlerinizle.
- Rol oyunu yapın. Biri müşteri, biri garson, biri kasiyer.
- Hata senaryosunu öğretin. Yanlış sipariş, iptal, internet kesintisi.
- Tek sayfalık hızlı kılavuz. Kasanın yanına asın.
- PIN ve yetkiyi baştan doğru verin. Yetkisiz iptal kapısını açmayın.
Açılış öncesi son kontrol listesi
Mali ve yasal
- [ ] Mali müşavirle yazar kasa ve e-belge durumu netleşti
- [ ] Yazar kasa cihazı devreye alındı, deneme fişi kesildi
- [ ] e-Belge entegratör bağlantısı kuruldu (gerekiyorsa)
- [ ] KDV oranları menüde kontrol edildi (mali müşavirle)
- [ ] KVKK aydınlatma ve çerez/kamera metinleri hazır
Sistem
- [ ] Adisyon programı kuruldu, kullanıcılar ve yetkiler tanımlı
- [ ] Masa planı ve menü girildi, fiyatlar doğru
- [ ] Mutfak istasyonları ve yazıcılar test edildi
- [ ] Kasa açma-kapama ve gün sonu prova edildi
- [ ] Yedek internet denendi
Müşteri yüzü
- [ ] QR menü yayında, QR'lar masalarda, alerjen bilgisi kontrol edildi
- [ ] Sadakat etiketi/QR kasada, ödül eşiği belirlendi
- [ ] Fiyat ve menü çevirileri kontrol edildi
İnsan
- [ ] Rol bazlı eğitim tamamlandı
- [ ] Deneme servisi yapıldı, eksikler kapatıldı
- [ ] Yedek plan ve destek iletişim bilgileri kasada
Sık yapılan hatalar
| Hata | Sonuç | Çözüm |
|---|---|---|
| Teknolojiye geç başlamak | Açılışta eksik sistem | 60 günlük takvim |
| Yazar kasayı en sona bırakmak | Cihaz ve kayıt gecikir | Erken sipariş |
| Yedek internet planlamamak | İlk kesintide servis durur | Mobil yedek hat |
| Menüyü açılış haftasında girmek | Hatalı fiyat ve eksik ürün | Menüyü 30. günde girin |
| Eğitimi açılış gününe bırakmak | Yavaş ve hatalı servis | Deneme servisi |
| Yetkileri açık bırakmak | İptal ve rapor kötüye kullanımı | Rol bazlı PIN |
| Sadece fiyata göre seçmek | Gizli maliyet | Toplam yıllık maliyet |
| Her şeyi aynı anda kurmak | Dağınıklık | Önce zorunlular, sonra eklemeler |
Geçiş mi yapıyorsunuz? Eski sistemden gelenler için
Yeni açılış değil de başka bir adisyon programından geçiyorsanız takvim kısalır ama riskler farklıdır: menü aktarımı, geçmiş kayıtların nasıl saklanacağı ve geçiş günü. Ayrıntıları adisyon programına geçiş rehberi yazısında anlattık. Liya Adisyon'da eski programın geçmiş satış kayıtları aktarılmaz; menü Excel/CSV veya fotoğraftan yüklenir.
Liya ile açılış: pratik yol
Liya Adisyon'u açılışta kullanmayı düşünüyorsanız şu sırayı izleyebilirsiniz:
- 14 günlük ücretsiz denemeyi başlatın (kart istenmez).
- Menünüzü Excel/CSV veya fotoğraftan yükleyin.
- Masa planını, yetkileri ve yazıcıları kurun; kurulum sihirbazı bu adımları yönlendirir.
- Restoran paketinde gelen LiyaQR'ı yayınlayın.
- Kasada Liya Sadakat için NFC etiketini veya QR'ı konumlandırın.
- Yazar kasa ve e-belge adımlarını cihaz ve entegratör onayıyla mali müşavirinizle yürütün.
- Deneme süresinde 12 senaryoluk provayı uygulayın.
Planlar KDV hariç ve yalnız yıllık peşin faturalanır; komisyon ve kurulum ücreti yoktur. Süre bitince paket seçilmezse satış ekranları kilitlenir, verileriniz silinmez. Çok şubeli açılış planlıyorsanız Kurumsal paket için teklif isteyin.
Sonuç
Restoran açarken teknoloji, açılıştan 60 gün önce başlayan küçük kararlar zinciridir: önce mali çerçeve, sonra adisyon ve donanım, ardından QR menü ve sadakat, en sonda eğitim ve prova. Takvimi bir kenara koyun, bütçe tablosunu kendi tekliflerinizle doldurun, yedek planı yazın. Açılış gecesinde en büyük hediyeniz, "bu sistem daha önce denendi" güveni olacak.
Sık sorulan sorular
Restoran açarken teknoloji olarak neler gerekir?
Temel set şudur: adisyon (POS) programı, yazar kasa ve gerekiyorsa e-belge bağlantısı, fiş ve mutfak yazıcıları, garson cihazları, internet altyapısı ve yedek hat, dijital menü (QR) ile müşteri sadakat aracı. Bütçeyi önce bu dokuz kalem üzerinden çıkarın.
Teknolojiye ne zaman başlamalıyım, açılıştan kaç gün önce?
Karar ve sözleşme için açılıştan yaklaşık 60 gün önce başlamak güvenlidir. Yazar kasa ve internet hattı gibi üçüncü taraf kalemleri beklemeye taşıyabilir. Menü girişi, eğitim ve deneme servisi son iki haftaya sığdırılmalıdır.
Açılış için donanım olarak ne almalıyım?
Tabletler veya bir kasa bilgisayarı, mutfak/kasa için fiş yazıcıları, para çekmecesi, yedek internet için mobil hat veya modem ve ağ cihazı. Çoğu bulut adisyon programı tarayıcıyla çalıştığı için özel donanım zorunlu olmayabilir; satıcıdan cihaz şartını yazılı isteyin.
QR menü, adisyon programı ve sadakat birbirine bağlı mı olmalı?
Zorunlu değil ama faydalıdır. Menü bir yerde yönetilirse fiyat değişikliği hem kasada hem QR menüde aynı anda görünür. Sadakat ise kasa önünde basit olmalı. Bağlantı kolaylaştırır; yine de her parçanın tek başına da işe yaraması önemlidir.
Yazar kasa ve e-belge işlemlerini kim yapar?
Yazar kasa cihazı yetkili bayiden alınır ve kaydı yapılır; e-Fatura/e-Arşiv için bir entegratör gerekir. Hangi belgeyi kullanmanız gerektiği işletmenize bağlıdır ve GİB düzenlemelerine göre değişir. Açılıştan önce mali müşavirinizle oturun.
Personel eğitimine ne kadar zaman ayırmalıyım?
Küçük bir ekip için en az iki ayrı gün önerilir: biri ekran ve işlem tanıtımı, diğeri gerçek servis provası. Açılıştan hemen önceki hafta deneme servisi yapın; eğitimi açılış gününe bırakmayın.