İnternetsiz Market Programı: Bağlantı Kopunca Kasa Durmasın

Kısa cevap: İnternetsiz çalışan market programı, bağlantı koptuğunda da satış yapabilen kasa yazılımıdır: ürün ve fiyat listesi cihazda durur, satışlar cihazda kaydedilir ve bağlantı gelince sırayla, tekrarsız sunucuya aktarılır. Seçerken kopma, geri gelme, çift kayıt ve çakışma senaryolarını demoda canlı deneyin.

Mahalle bakkalı için internet kesintisi bir bilgi işlem sorunu değil, doğrudan ciro sorunudur. Akşam yoğunluğunda modem kapanır, kasa ekranı döner, kuyruk uzar; müşteriler "sonra gelirim" der. İnternetsiz market programı bu riski azaltmak için tasarlanır. Bu rehberde çevrimdışı satışın nasıl çalıştığını, hangi işlerin internetsiz yapılabildiğini, çakışma ve çift kayıt risklerinin nasıl yönetildiğini ve satın almadan önce deneyeceğiniz testleri anlatıyoruz. Genel seçim çerçevesi için market programı rehberine bakabilirsiniz.

İnternet kesilince ne olur? Üç mimari

Programlar bağlantı kesintisine üç farklı biçimde tepki verir.

Hibrit model hem internetsiz satışı hem uzaktan izlemeyi bir arada sunduğu için çok şubeli ya da cepten takip isteyen işletmelerde öne çıkar. Liya Market'in özellik açıklamasında bağlantı koptuğunda kasanın durmadığı, satışların cihazda tutulup bağlantı gelince eşitlendiği belirtilir (özellikler). Programı seçerken bu davranışı kendi cihazınızda sınamanızı öneririz.

Çevrimdışı satış arka planda nasıl işler?

Mantığı beş adımda özetleyebiliriz.

1. Hazırlık: Bağlantı varken cihaz ürün, barkod ve fiyat listesini yerel belleğe indirir. Böylece okutulan barkod yerelde aranır.
2. Kopma: Bağlantı gidince kasa uyarı şeridi gösterir ("Çevrimdışı"). Satışa devam edilir.
3. Kayıt: Her satış cihazda bir kuyruğa yazılır. Satışa o an benzersiz bir kimlik verilir.
4. Geri gelme: Bağlantı döndüğünde kuyruk, satış sırasına göre sunucuya gönderilir.
5. Doğrulama: Sunucu, aynı kimlikle gelen satırı ikinci kez işlemez; stok, kasa ve cari hesaplar bir kez güncellenir.

Üçüncü ve beşinci adımlar çift kayıt riskinin ana korumasıdır. Liya'nın perakende satış altyapısında satış, istemci tarafından üretilen bir kimlikle gönderilir ve aynı kimlik tekrar gelirse yeni satış açılmaz; yani ağ yarım kalıp yeniden denendiğinde satış ikilenmez. Çevrimdışı kuyruğun vitrindeki ifadesi şudur: satışlar sırayla ve tekrarsız aktarılır.

Hangi işler internetsiz yapılır, hangileri yapılmaz?

Her şey çevrimdışı çalışamaz. Gerçekçi bir beklenti için aşağıdaki ayrım yardımcı olur.

Burada kritik detay şudur: birden çok kasa varken bir kasanın sattığı ürünü diğer kasa bağlantı gelene kadar bilmez. Stok bu aralıkta kısa süre tutarsız görünebilir. Birkaç dakikalık kopma küçük sorundur; saatlerce süren kopmalarda stok görünümü ve veresiye bakiyesi gerçekten uzaklaşabilir.

Çakışma: iki cihaz aynı şeyi değiştirirse

İnternetsiz çalışmanın zor tarafı çakışma yönetimidir. Üç tipik senaryo:

Senaryo 1: Aynı ürünün son adedi iki kasada satıldı

İki kasa da çevrimdışıyken stokta kalan son ürünü sattı. Bağlantı gelince stok eksiye düşer. Doğru davranış: satışı reddetmek değil, satışı kaydedip stoku eksiye almak ve sayımda düzeltmektir; çünkü mal zaten müşteriye gitti. Raporda eksi stoklu ürünlerin görünmesi önemlidir.

Senaryo 2: Kopma sırasında fiyat değişti

Merkezden ya da telefondan bir ürünün fiyatı değişti, ama kasa çevrimdışıydı ve eski fiyatla sattı. Bu satış eski fiyatla kayda geçer. Fiyat farkı küçükse sorun olmaz; ama fiyat güncellemeyi kopmanın bilindiği saatlerde yapmamak ve etiketle kasayı aynı anda güncellemek iyi pratiktir.

Senaryo 3: Veresiye limiti aşıldı

Müşterinin limitine yakın bakiyesi cihazda eski görünüyordu; iki kasada art arda veresiye satış yapıldı. Bağlantı gelince bakiye limiti aşar. İşletme politikası olarak çevrimdışıyken veresiye satışı için ek onay ya da düşük limit koymak mantıklı olabilir.

Bu üç senaryoyu satış görüşmesinde mutlaka sorun: "Çakışma olduğunda sistem ne yapıyor, bana nasıl gösteriyor?"

Kart ve ödeme ayrı konudur

Çok işletmeci "internet gitti, kasa çalışıyor ama kart çekemiyorum" der. Bunun nedeni kasa programı değil, POS cihazının bağlantısıdır. Kart işlemi çoğunlukla POS'un kendi SIM kartı, Wi-Fi'si ya da Ethernet bağlantısı üzerinden bankaya gider. Eğer POS dükkân Wi-Fi'sine bağlıysa internet kopunca kart da çalışmaz.

Öneriler:

• POS cihazında ikinci bir bağlantı hattı (mobil veri) olup olmadığını öğrenin.
• Kasa programının yazarkasa POS ile bağlantısı varsa bu bağlantı yerel mi, internet üzerinden mi diye sorun.
• Bağlantı kopmuşken nakit ile satışın sürdüğünü, kartın ayrıca çözülmesi gerektiğini kasiyere anlatın.

Yazarkasa ve mali entegrasyon çerçevesi için yazarkasa POS ve e-Arşiv yazımızı okuyabilirsiniz. Liya Market bu bağlantıyı "cihaz ve entegratör onayıyla devreye alınır" biçiminde sunar; çevrimdışı iken mali işlemin nasıl davrandığı cihaz ve entegratöre göre değişebilir, bu konuda mali müşavirinize ve cihaz sağlayıcınıza danışın.

Demoda deneyeceğiniz 8 test

Vitrin metinlerine güvenmek yerine, programı almadan önce şu testleri uygulayın. Her biri beş dakikadan kısa sürer.

1. Modem testi: Satış ekranı açıkken modemi kapatın. Ekranda bağlantı durumu değişiyor mu? Satış sürüyor mu?
2. Barkod testi: Çevrimdışıyken yirmi farklı ürünü okutun. Ürün ve fiyat bulunuyor mu? Yeni açılan ürün kartı (bağlantı varken eklenen) listede var mı?
3. Fiş testi: Çevrimdışıyken fiş yazdırın. Yazıcı yerel mi çalışıyor?
4. Yeniden başlatma testi: Çevrimdışıyken programı kapatıp açın. Kuyruktaki satışlar duruyor mu? Önemli bir test: kuyruk bellekte değil kalıcı depoda tutulmalı.
5. Geri gelme testi: Bağlantıyı açın. Satışlar kaç saniyede aktarılıyor? Rapora yansıyor mu?
6. Çift kayıt testi: Aktarım sırasında bağlantıyı tekrar kesip açın. Aynı satış iki kez görünüyor mu?
7. Çoklu kasa testi: İki kasada aynı ürünün son adedini çevrimdışı satın. Bağlantı gelince stok ne gösteriyor, size uyarı geliyor mu?
8. Fiyat testi: Çevrimdışıyken fiyat değişikliği yapılmaya çalışılırsa program ne yapıyor? İzin veriyor mu, bekletiyor mu?

Her testin sonucunu not edin. Bir programın bu testleri geçmesi, "internetsiz çalışır" iddiasının gerçek karşılığıdır.

Uzun süreli kopmalar için B planı

Saatlerce süren kopmalarda (altyapı arızası, kablo kesilmesi) birkaç önlem işinizi korur:

• Mobil veri yedeği: Kasa cihazını telefonun sıcak noktasına (hotspot) bağlayabilirsiniz. Satış verisi küçüktür; kısa bir bağlantı bile kuyruğu aktarır.
• Cihaz şarjı: Tablet ya da dizüstü kasada pil kritik hâle gelir; elektrik ve internet birlikte kesilebilir.
• Gün sonu yedeği: Uzun kopmanın olduğu gün, kasa kapanışında satışların aktarıldığını doğrulamadan cihazı kapatmayın.
• Kâğıt yedeği: En kötü senaryo için basit bir satış defteri bulundurun. Kasa tamamen çökerse nakit satışları elle kaydedip sonra programa girersiniz.

Çok kasalı ve çok şubeli işletmelerde özel durum

Tek kasada internetsiz satış basittir; kasa sayısı arttıkça karmaşıklık artar. Her kasa kendi çevrimdışı kuyruğunu taşır ve bağlantı gelince sunucu hepsini birleştirir. Şubeler arası stok transferi gibi işlemler ise doğası gereği bağlantı ister. Çok şubeli yapı için şube yönetimi yazımıza bakın.

Liya Market'te Market paketi sınırsız kasayı, Çoklu Şube paketi sınırsız şubeyi kapsar; paket kapsamları fiyatlar sayfasındadır. Bakkal paketinde internet yokken satış da listelenmiştir.

Kesinti türleri: her kopma aynı değildir

"İnternet gitti" cümlesi farklı sorunları gizler. Müdahale yolu nedene göre değişir, bu yüzden önce ne olduğunu ayırt etmek gerekir.

Bu tablo, kasiyere asılabilecek kısa bir "kesinti kartı"nın temelidir. Kartta üç satır yeter: nakit satışa devam et, kart için POS'un bağlantısına bak, yöneticiyi haberdar et.

Çevrimdışıyken satışın iç mantığı: neden yeniden denemek güvenlidir?

Ağ bağlantılarının doğası gereği, bir istek gönderildiğinde sonucu görmeden bağlantı kopabilir. Satış sunucuya ulaştı mı, ulaşmadı mı? Cihaz bunu bilemez. Basit bir sistem iki hataya düşer: ya satışı kaybeder ya da tekrar göndererek ikiler.

Sağlam yaklaşım her satışa cihazda önceden bir kimlik atamaktır. Cihaz aynı satışı aynı kimlikle gerektiği kadar yeniden gönderebilir. Sunucu kimliği daha önce işlemişse yeni satış açmaz, önceki sonucu döndürür. Böylece "emin değilim, tekrar göndereyim" refleksi güvenli olur. Bu desene idempotent istek denir; Liya'nın perakende satış altyapısı bu şekilde istemci kimliğiyle çalışır. Tekrar gönderimin zararsız olması, kopma–geri gelme döngüsünün kesintisiz yönetilmesini sağlar.

Bu bilgiyi satın alma görüşmesinde şöyle sorabilirsiniz: "Aynı satış iki kez gönderilirse ne olur?" Cevap net olmalı; "bilmiyorum" ya da "olmaz herhalde" yeterli değildir.

Zaman damgası ve rapor tarihleri

Çevrimdışı satışın bir başka etkisi zamandır. Satış, yaptığınız anda cihaz saatiyle damgalanır; sunucuya sonradan ulaşır. Rapor, satışın yapıldığı zamana mı, sunucuya geldiği zamana mı göre hesaplanmalı? Doğrusu yapıldığı zamandır. Gün sonu kapanışı yaptıysanız ve sonra çevrimdışı satışlar geldiyse ne olacağını da öğrenin: satışlar kapatılmış güne mi işleniyor, yeni güne mi? Bu ayrıntı muhasebeyi etkiler, mali müşavirinizle de konuşun.

Küçük işletmeler için pratik özet

Eğer tek kasalı bir bakkal ya da manavsanız internetsiz satış için beklentiniz basit olabilir: kasa kopmada durmasın, bağlantı gelince veriler uçmasın. Bu durumda sorunuz tek olabilir: "İnternet kesilip programı kapatıp açsam satışlarım kaybolur mu?" Bu soruya cevap evetse program sizin için güvenli değildir. Cevap hayırsa gerisi ince ayardır.

Liya Market'in Bakkal paketi internet yokken satışı kapsar; kasa sayısı arttıkça Market paketine geçilir. Güncel paket içerikleri ve yıllık bedeller fiyatlar sayfasında verilir. Paketlerde faturalama yalnız yıllık peşindir ve fiyatlara KDV dahil değildir.

Güvenlik ve veri açısından çevrimdışı mod

Cihazda yerel veri tutmak bir sorumluluk getirir.

• Cihaz kaybı: Kasa tableti çalınırsa cihazdaki satış kuyruğu ve ürün listesi tehlikede olabilir. Cihaz kilidi ve oturum PIN'i kullanın.
• Kişisel veri: Veresiye müşterilerinin adı ve bakiyesi cihaza inmişse cihazın korunması KVKK açısından da önemlidir. İşletmeci veri sorumlusudur; ayrıntı için KVKK sayfasına ve avukatınıza başvurun.
• Saat doğruluğu: Çevrimdışıyken satış zamanı cihaz saatinden gelir. Cihaz saatinin doğru olduğundan emin olun; yanlış saat raporları bozar.

Hangi dükkân için ne kadar önemli?

Kendi dükkânınızın son üç ayında internetin kaç kez koptuğunu ve her seferde kaç dakika sürdüğünü not edin. Bu veri, çevrimdışı özelliğe vereceğiniz önemi belirler.

Kasiyer için kesinti kartı (örnek)

Kasaya asılabilecek kısa bir yönerge, panik anında karar süresini kısaltır. Aşağıdaki metin kendi dükkânınıza göre uyarlayabileceğiniz bir örnektir.

1. Ekranda "çevrimdışı" şeridi görürseniz satışa devam edin; nakit satış çalışır.
2. Kart çekilemiyorsa POS cihazının kendi bağlantı ışığına bakın, müşteriye nakit seçeneğini nazikçe belirtin.
3. Yeni ürün kartı açmayın; barkodu bilinmeyen ürünü hızlı düğmeyle satın ve not alın.
4. Fiyat değiştirmeyin; fiyat itirazını yöneticiye bırakın.
5. Veresiye satışında müşteriye limitini sorun, limit belirsizse yöneticiyi çağırın.
6. Bağlantı gelince şeridin kaybolmasını bekleyin, gün sonu kapatmadan önce aktarımın bittiğini yöneticiye bildirin.

Yönergeyi yılda bir kez, internet kesintisini bilerek provasını yaparak güncelleyin. Prova sırasında modemi beş dakika kapatıp gerçek satış yapmak, hem personeli hem programı sınamış olur.

Sık sorulan karışıklıklar

"Çevrimdışı çalışıyor" ile "yerel kurulum" aynı mı? Hayır. Yerel kurulumda veri yalnız dükkândaki bilgisayardadır ve uzaktan izleme genelde zayıftır. Çevrimdışı destekli bulut programında veri kopma anında cihazda, bağlantı varken bulutta tutulur.

Çevrimdışıyken yapılan satış raporlarda hemen görünür mü? Hayır; sunucuya aktarılana kadar uzaktan raporlar bu satışları göstermez. Yerel ekranda gün özetine bakılabiliyorsa o kısmı kullanın.

Telefonumdan cepten takip çalışır mı? Cepten takip veriyi sunucudan okur; kasa çevrimdışıyken bu sırada satılanlar telefonunuza ulaşmaz. Bağlantı gelince yansır.

Tablet kasası daha mı riskli? Tablet kasalar Wi-Fi'ye bağlı olduğu için kopmaya daha açıktır; kablolu bağlantı mümkünse tercih edilir. Her iki durumda da yerel kopya mantığı aynıdır.

Sonuç ve sonraki adım

İnternetsiz satış, "olsa güzel" değil, bir kesintinin ciroya dönüşmeyen kaybını önleyen bir sigortadır. Ama her program aynı kalitede sunmaz; kuyruğun kalıcı olup olmadığı, çift kaydın önlenip önlenmediği ve çakışmaların nasıl gösterildiği gerçek farkı yaratır. Önerimiz: yukarıdaki sekiz testi en az iki program için yapın ve sonuçları karşılaştırın.

Liya Market'in internetsiz satış davranışını kendi cihazlarınızda ve kendi senaryonuzla görmek için sizi arayalım formunu kullanabilirsiniz; siteden otomatik bir deneme başlatma akışı bulunmamaktadır, demo talebi bağlayıcı değildir. Masa ve mutfak akışı olan bir kafe ya da restoran da işletiyorsanız Liya Adisyon ayrı ürün olarak bulunur. Bu yazıdaki bilgiler genel çerçevedir; mali entegrasyon konularında mali müşavirinize danışın.